Z okazji jubileuszu Tarnowskich Gór wybieramy kandydatów nominowanych w plebiscycie Tarnogórzanin 500-lecia. Wśród zgłoszonych przez Was kandydatur znajdują się zarówno osoby żyjące, jak i postacie historyczne, które swoją działalnością, zaangażowaniem, dorobkiem lub postawą zapisały się w historii Tarnowskich Gór. Wybierz swoich faworytów w dwóch kategoriach! Masz czas do końca lipca!

Przy każdym kandydacie na stronie głosowania zamieściliśmy krótki opis, który przybliża jego związki z miastem oraz najważniejsze zasługi. Zachęcamy do zapoznania się z tymi informacjami przed oddaniem głosu, aby wybór był świadomy i oparty na wiedzy o osobach, które współtworzyły lub nadal współtworzą wyjątkowy charakter Tarnowskich Gór.

Głosowanie potrwa od 22 czerwca do 31 lipca 2026 roku. Mogą wziąć w nim udział wszyscy pełnoletni mieszkańcy Tarnowskich Gór. Każdy mieszkaniec może oddać jeden głos.

Głos można oddać elektronicznie, korzystając z formularza online, na stronie https://konsultacje.tarnowskiegory.pl/ lub tradycyjnie, w punktach głosowania stacjonarnego.

Punkty stacjonarne znajdują się w Miejskiej Bibliotece Publicznej im. Bolesława Lubosza przy ul. Zamkowej 5 w Tarnowskich Górach oraz w filii nr 2 na Osiedlu Przyjaźń przy ul. Wincentego Janasa 11. Formularz głosowania znajdziecie przy urnach.

Tarnogórzanin 500-lecia

Kandydaci – osoba żyjąca:

1. Jan Miodek
   to wybitny i najbardziej znany polski językoznawca, profesor nauk humanistycznych i popularyzator wiedzy o języku polskim. Urodził się w Tarnowskich Górach i przez całe życie podkreśla swoje związki z rodzinnym miastem oraz Górnym Śląskiem. Dzięki wieloletniej działalności naukowej, edukacyjnej i medialnej, m.in. jako gospodarz programu „Ojczyzna polszczyzna” oraz innych audycji telewizyjnych, przyczynia się do popularyzacji poprawnej polszczyzny i kultury języka.
2. Zbigniew Pawlak
   wieloletni działacz społeczny, regionalista i popularyzator historii Tarnowskich Gór. Od ponad 40 lat związany z miastem, aktywnie działa na rzecz ochrony i promocji jego dziedzictwa przemysłowego. Obecnie jako prezes, wówczas jako wiceprezes Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej był głównym autorem wniosku i sukcesu w postaci wpisu tarnogórskich zabytków pogórniczych na Listę światowego dziedzictwa UNESCO. Jego działalność znacząco przyczynia się cały czas do promocji miasta oraz budowania świadomości historycznej mieszkańców.

Kandydaci – postać historyczna:

1. Gizela Skop
   urodzona 10 grudnia 1939 roku w Strzybnicy współzałożycielka Instytutu Niepokalanej Matki Kościoła, muzykolog i muzyk kościelny, bliski współpracownik sługi Bożego ks. Franciszka Blachnickiego, aktywny członek zainicjowanych przez niego dzieł, członek diakonii ośrodka Marianum w niemieckim Carlsbergu. Od początku istnienia Ruchu Światło-Życie dbała o formację liturgiczno-muzyczną jego członków. Na potrzeby odnowionej po Soborze Watykańskim II liturgii dostosowywała repertuar śpiewów oraz uzupełniała go komponując całkiem nowe śpiewy, oparte na tekstach biblijnych.W latach 80. XX wieku przygotowywała od strony muzycznej niedzielne msze św. w języku polskim transmitowane przez Radio Watykańskie.19 września 2017 w katedrze wawelskiej otrzymała medal „Per musicam ad fidem” przyznawany przez Stowarzyszenie Polskich Muzyków Kościelnych.Zmarła 2 marca 2024 roku.
2. Julia Pawlik
   założycielka i dyrektorka Zespołu Szkół Gastronomiczno-Hotelarskich w Tarnowskich Górach w latach 1946-1972.
3. Carl Wernicke
   urodzony 15 maja 1848 roku w Tarnowskich Górach, zmarły 15 czerwca 1905 w Dörrbergim Geratal niemiecki lekarz psychiatra i neurolog, jako profesor Uniwersytetu we Wrocławiu i Uniwersytetu w Halle wychował rzeszę znakomitych niemieckich psychiatrów. Jako pierwszy opisał afazję czuciową i wskazał część kory mózgowej odpowiedzialną za rozpoznawanie mowy (ośrodek Wernickego). Upamiętnia go również nazwa opisanej przez niego jednostki chorobowej, encefalopatii Wernickego.
4. Król Jan III Sobieski
   król Polski , który pomiędzy 20 a 22 sierpnia 1683 roku w drodze na Wiedeń (na tzw. Odsiecz Wiedeńską) odwiedził Tarnowskie Góry żegnając się tutaj z żoną Marysieńką. Fakt ten akcentowany jest silnie (stał się zasadzie podstawową jego osią) od 1957 roku w części historycznej pochodu gwarkowskiego.
5. Jan Bondkowski
   był wybitnym polskim działaczem niepodległościowym, narodowym i samorządowym związanym z Tarnowskimi Górami oraz regionem. Jako aktywny uczestnik życia społecznego i politycznego angażował się w działania na rzecz polskości regionu oraz wspierał środowiska patriotyczne i powstańcze w okresie walk o przyłączenie części Górnego Śląska do Polski. Był m,in. Przewodniczącym tarnogórskiej Rady Miejskiej oraz pierwszym polskim burmistrzem Miasteczka Śląskiego.
6. Fryderyk Antes
   ur. 16 grudnia 1902 w gliwickich Żernikach, zmarł. 27 stycznia 1991 w Rybniku najpierw pełnił funkcję wicestarosty tarnogórskiego. 21 grudnia 1933 roku Rada Miejska wybrała go pierwszym polskim (po przejęciu regionu przez Polskę) burmistrzem miasta.Stanowisko objął 17 maja 1934 roku, piastując je do 15 lutego 1939 roku. Podczas swojej kadencji Antes przyczynił się do rozbudowy obiektów komunalnych i umacniania polskości. Z jego inicjatywy podjęto niezrealizowaną wcześniej uchwałę o otwarciu muzeum miejskiego. Jako burmistrz przyczynił się do udostępnienia tarnogórskich podziemi do celów turystycznych.
7. Maria Pańczyk-Pozdziej
   to jedna z najbardziej zasłużonych postaci współczesnego Górnego Śląska – dziennikarka radiowa, popularyzatorka kultury śląskiej, działaczka społeczna i polityczna, która przez całe życie konsekwentnie działała na rzecz zachowania śląskiej tradycji, „godki” oraz tożsamości regionalnej. Pomysłodawczyni konkursu „Po śląsku po naszymu” oraz telewizyjnego programu „Sobota w Bytkowie”. Senatorka RP w latach 2005–2019, wicemarszałkini Senatu VIII kadencji.
8. Stefania Zacharska
   Tarnogórzanka urodzona w Stanisławowie na Kresach w roku 25 listopada 1906 roku, zmarła 11 listopada 2026 roku, która w wieku 109 lat była drugą najstarszą żyjącą osobą w województwie śląskim oraz trzecią najstarszą znaną żyjącą osobą w Polsce. Do Miasta Gwarków trafiła po zakończeniu działań wojennych w 1945 roku i od razu rozpoczęła pracę w powstającej właśnie Szkole Odzieżowej (dziś Zespół Szkół Artystyczno Projektowych).
9. Rudolf von Carnall
   urodzony 9 lutego 1804 roku w Kodzku, zmarły 17 listopada 1874 we Wrocławiu niemiecki inżynier, geolog, dyrektor Wyższego Urzędu Górniczego we Wrocławiu.Od młodych lat związany był z górnictwem. Praktykę górniczą zdobywał w kopalniach wałbrzyskiego i noworudzkiego okręgu górniczego. W latach 1823–1824 studiował w Berlinie, a po zakończeniu nauki jako m.in. górnmistrz rozpoczął służbę w Urzędzie Górniczym w Tarnowskich Górach. W tym samym roku odnowił na piętrze Domu Cochlera Górnośląską Szkołę Górniczą, która kierował do 1844 roku, kiedy to przeniesiony został do służby w Wyższym Urzędzie Górniczym w Bonn. W tym czasie napisał jedną ze swoich prac naukowych „O pożarach podziemnych w kopalniach węgla kamiennego ze szczególnym uwzględnienie kopalń górnośląskich”, w 1827 roku skomponował utwór Tarnowitzer Glöcklein, czyli „Tarnogórski Dzwoneczek”.Na pożegnanie od swoichuczniówporcelanowyserwisherbaciany– słynny Serwis Carnalla.
10. Max Mauermann
    urodzony 22 lipca 1868 roku w Tarnowskich Górach po nauce w Gimnazjum Realnym, rozpoczął studia chemiczne we Wrocławiu. Po ich ukończeniu pracował w Bismarck-Hütte w Hajdukach najpierw na stanowisku inżyniera chemika, później głównego chemika. W 1899 r. Mauermann przeprowadził się do Mürzzuschlag w Styrii (Austria), gdzie jako główny inżynier objął kierownictwo zakładu hutniczego firmy Phönix-Stahl-Werke Joh. E. Bleckmann. Początkowo kierował oddziałem odlewów staliwnych, później przejął kierownictwo całej huty oraz instytutu badawczo-eksperymentalnego. Potem przeniósł się do Ternitz, by ostatecznie w 1927 osiąść w Wiedniu, gdzie zmarł 1 lipca 1929 roku. Z tego powodu uznawany jest za inżyniera austriackiego. W 1912 roku odniósł sukces swojego życia – opracował technologię wytwarzania stali nierdzewnej.
11. Józef Piernikarczyk
    urodzony 15 lutego 1885 w Wieszowie, zmarły 10 sierpnia 1946 w Chorzowiegórnik, nauczyciel, historyk oraz działacz kulturalno-oświatowy. Założył amatorski zespół teatralny „Wesołość”, który w czasie plebiscytu dawał przedstawienia na Górnym Śląsku. W okresie międzywojennym był nauczycielem w Lublińcu oraz Tarnowskich Górach. W latach 1937–1939 pełnił funkcję dyrektora Archiwum Wojewódzkiego w Katowicach i był autorem wielu publikacji o Śląsku (m.in „Tarnowskie Góry kolebka przemysłu śląskiego”, „Historia miasta Tarnowskich Gór 1526-1926”,„Historja górnictwa i hutnictwa na Górnym Śląsku” oraz ponownym „odkrywcą” „Orduneku Gornego”). Był członkiem Towarzystwa Przyjaciół Nauk na Górnym Śląsku oraz z jednym z protoplastów (choć nie dożył tego momentu) założenia Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej. Po wybuchu II wojny światowej uciekł na Węgry, gdzie został internowany. Na Górny Śląsk powrócił w 1941 roku i został nauczycielem gimnazjalnym w Tarnowskich Górach.
12. Erich Przybyllok
    urodzony 30 czerwca 1880 , zmarły 11 września 1954 roku należał do grona najwybitniejszych niemieckich astronomów i geodetów pierwszej połowy XX wieku. Szczególne zasługi położył w badaniach polarnych, astronomii obserwacyjnej oraz geofizyce, uczestnicząc w pionierskich ekspedycjach arktycznych i antarktycznych – był m.in. członkiem personelu naukowego Drugiej Niemieckiej Ekspedycji Antarktycznej Wilhelma Filchnera w latach 1911-13.
13. Richard Otte
    29 listopada urodzony w 1868 w Prudniku roku, zmarł w 21 września 1921roku w Tarnowskich Górach, burmistrzem miasta był w latach 1902-1921. Przejął miasto w kryzysie po upadku górnictwa i z powodzeniem przekształcił je w nowoczesne centrum. To on zainicjował budowę imponującej sieci szkół, zelektryfikował ulice, zmodernizował wodociągi, kanalizację oraz sieć gazową i elektryczną. Wraz z księdzem Franciszkiem Kokotem był głównym inicjatorem powstania Parku Miejskiego utworzonego w 1903 roku, czyli terenu pierwszego tego typu terenu pogórniczego przekształconego na teren wypoczynkowy.
14. Hans Joachim von Branmühl
    urodzony 13 września 1900 roku na Karłuszowcu, zmarły19 kwietnia 1980 w Ebersteinburg wynalazca był jednym z pionierów technologii zapisu magnetycznego. Wspólnie z Walterem Weberem opracował i udoskonalił metodę wysokoczęstotliwościowego podkładu (AC bias) w magnetofonach. To rozwiązanie radykalnie poprawiło jakość nagrań dźwiękowych i stało się standardem w magnetofonach na całym świecie. Dzięki tej technologii możliwe było uzyskanie jakości nagrań zbliżonej do późniejszego standardu Hi-Fi. Rozwiązania opracowane przez Braunmühla i Webera stały się fundamentem nowoczesnego zapisu dźwięku na taśmie magnetycznej.
15. Wilhelm Ferdinand Elsner
    urodzony 28 stycznia1786 roku w Tarnowskich Górach, zmarł6kwietnia1848roku w Kalinowicach wszechstronny innowator, którego pomysły dosłownie ratowały ludzkie życie. Tarnogórzanin założył w naszym mieście pierwszą w całych Prusach fabrykę cementu, rozpoczynając nową erę w budownictwie, ale przede wszystkim wyhodował nową, odporną na choroby odmianę ziemniaka. To właśnie jego odkrycie pomogło zwalczyć klęskę głodu i wyżywić miliony ludzi w XIX- wiecznej Europie.
    Jedna z wyhodowanych w Kalinowicach odmian otrzymała nazwę „Elsners Saemlinge”, czyli „siewki Elsnera”. Elsner wyhodował także rodzaj ulepszonego jęczmienia, który nazwał „Kalinagerste”, czyli „jęczmień Kalina”, nawiązując tym określeniem do nazwy podstrzeleckiej wsi w której osiadł. Dopełniając jego portret dodać trzeba, że w 1836 r. założył w Tarnowskich Górach pierwszą w państwie pruskim wytwórnię cementu.